Kennisbank

Digitaal Erfgoed

In 2005, ter gelegenheid van haar 25-jarig jubileum, introduceerde de Aktieve Praktijk Archeologie van Nederland haar eerste website, de website had een specifieke missie: visies over diepgaande en actuele, omstreden archeologische kwesties.

In 2025, na de verandering van het APAN bestuur, besloot het nieuwe bestuur in 2026 de oude website definitief offline te gaan halen en te vervangen door een nieuwe website. Toch blijft de voormalige website, met haar waardevolle informatie over de Nederlandse archeologie, van groot belang als cultureel digitaal erfgoed. Ze bevat unieke gegevens en inzichten over Steentijdvondsten die we niet mogen verliezen.

Met toestemming van de auteursrechthebbende, Klaas Geerstma, is besloten het niet zover te laten komen en de inhoud van zijn werk te redden en hier online te behouden. De website belicht verschillende belangrijke gebeurtenissen en kwesties uit de Nederlandse archeologie. Een van de meest besproken en terugkerende onderwerpen is de Zaak Vermaning.

Deze zaak wordt op de website gepresenteerd als een rode draad die ons terugvoert naar de oorsprong van veel van de huidige discussies en ontwikkelingen in de archeologie, die we ook tegenkomen in de debatten op deze Steentijdvondsten website. Het herinnert ons aan de belangrijke lessen uit het verleden en laat zien hoe die ons vandaag de dag nog steeds beïnvloeden.

Bezoek de website

Snel zoeken naar een onderwerp op de APAN website van Klaas:


Op deze website zijn drie zelfstandige modules beschikbaar voor het registreren van eigen vondsten met coördinaten, het schaalmatig weergeven en het vastleggen van bewerkingssporen. Ze kunnen zowel los als gecombineerd gebruikt worden.

Module 1

De kennisbank is vooral opgezet ter ondersteuning van de blogdiscussies. Zo kun je bijvoorbeeld een foto maken van je artefact met een euromunt ernaast, zodat iedereen een goed beeld krijgt van de grootte. Heb je alleen een foto van het artefact, dan kan deze module als handige tool helpen bij het inschatten van de afmetingen. Het aangeven van de grootte van je gevonden werktuig kan bovendien bijdragen aan een beter begrip van je blogpost en de bijbehorende afbeelding.

Een afbeelding opslaan met cm-schaal

Module 1: Met deze tool kun je een afbeelding uploaden, een gedeelte selecteren en bijsnijden, en het vervolgens precies op schaal (1:1) in centimeters aanpassen. Alles downloaden met de 1 cm-blokjes onder de afbeelding.

Handleiding Popup

Centimeter schaal 1:1

Formaat uitsnede (mm): Breedte x Hoogte

Module 2

Module 2: Op deze website worden in blogdiscussies veel afbeeldingen gedeeld. Om duidelijk te maken waar je op kunt letten bij het het presenteren van de afbeeldingen, is module 2 toegevoegd. Deze module kan gebruikt worden om discussie afbeeldingen te verduidelijken.

Technologische kenmerken

  • Breuklijn: Lijn die ontstaat door het splijten van de steen bij afslag.
  • Slagrichting: Richting waarin de steen is bewerkt door slagen.
  • Slagbult: Verhoging op het oppervlak door een slag (conchoïdale breuk).
  • Retouche: Kleine randbewerking om een werktuig scherper te maken.
  • Ribben: Natuurlijke of technische verhogingen op het oppervlak.
  • Platform: Het slagvlak waarop de afslag is gemaakt.
  • Conchoidale breuk : Een breuk die een glad, hol oppervlak vormt gebogen of schelpvormig. macroscopisch soms zichtbaar als concentrische lijnen oesterschelp achtige ringen. Rond de slagbult vaak duidelijk in het midden of aan de randen van een afslag.

Oppervlakte & Gebruik

  • Cortex: Natuurlijke buitenlaag van vuursteenknol.
  • Patina: Chemische verweringslaag door ouderdom en bodemprocessen.
  • Windlak: Glans door wind- en zanderosie.
  • Verbranding: Hitte- of vuurbeschadiging.
  • Cryoglaciale fracturen: Vorst- en ijsgerelateerde breuken.
  • Percussiesporen: Grote chipjes of afbladeringen van randen. Kan ontstaan bij het slaan of hakken.
  • Frictieglans: Gladde glans door langdurig gebruik of wrijving.
  • Krassporen: Fijne lineaire gebruikssporen.
  • Microfractuur: Kleine breukjes door druk of gebruik.
  • Impactspoor: Schade door inslag of botsing.
  • Cryogene verwering: Het mengen en verplaatsen in de bodem door cryoturbatie, herhaalde vorst- en dooicycli.
  • Vorstsplijtringen: Vuursteenfragment dat spontaan afspringt door natuurlijke vorst temperatuurschade waar ringen ontstaan.
  • Podlits: een vuursteenfragment dat spontaan afspringt van een knol of slab, meestal op een zwakke plek in het gesteente door vorst of botsing met gesteente.

Morfologie / Anatomie

  • Ventrale zijde: Gladde binnenzijde van een afslag.
  • Dorsale zijde: Buitenzijde met sporen van eerdere afslagen.
  • Distaal uiteinde: Punt van het werktuig dat van de hand af ligt.
  • Proximaal uiteinde: Deel waar het slagplatform zich bevindt.
  • Linker snijrand: Linker functionele rand van een werktuig.
  • Rechter snijrand: Rechter functionele rand van een werktuig.

Extra kenmerken

  • Kerf / Notch: Inkeping in de rand van een steen.
  • Boorpunt: Punt voor boren of doorboren van materiaal.
  • Schrabberrand: Rand gebruikt voor schrapen van materialen.
  • Stekerpunt: Puntig werktuig voor steken/prikken.
  • Kernrest: Overgebleven kern na afslagen.
  • Silexknol: Natuurlijke vuursteenknol.
  • IJzerinfiltratie: Verkleuring door ijzer in de bodem.
  • Liesegangen: Kleurrijke, golvende strepen, ringen of lijnen die ontstaan in vuursteen tijdens het natuurlijke verhardingsproces bij het ontstaan van vuursteen.
  • Recente beschadiging: Moderne schade ontstaan voor of na de vondst.
  • Fossiele rest: Ingesloten organisch materiaal.
  • Rolsteen-slijtage: Afslijting door transport in water.
  • Watererosie: Erosie door stromend water.
  • Afslag / Flake: Afgeslagen stuk vuursteen.
  • Blade: Lange smalle afslag.
  • Microflake: Zeer kleine afslag.
  • Retouched flake: Nabewerkte afslag.

Gebruikssporen / Slijtagekenmerken / Bewerkingssporen

Klik op een kenmerk en plaats het op de steen. Je kunt je eigen afbeelding uploaden.

Technologische kenmerken

Oppervlakte

Morfologie / Anatomie

Extra kenmerken

Reset Afbeelding opslaan

Module 3

Vondsten registreren en presenteren naar een eigen privé PDF-opmaak

Privacy info popup
Je privacy is gewaarborgd.
i
Alle gegevens die je invult in het registratieformulier zijn privé. Niemand, ook niet steentijdvondsten.nl, kan deze gegevens inzien. Wij slaan geen informatie op en hebben geen toegang tot de door jou ingevulde gegevens. Alles wordt tijdelijk opgeslagen in je eigen browser. Je kunt alle ingevulde gegevens opslaan als een PDF-document om te bewaren. Let op: zodra je de pagina verlaat, worden de ingevulde gegevens permanent verwijderd. Je privacy is gewaarborgd.

Module 3: Afhankelijk van de instellingen van je iPhone, tablet of laptop, kun je de GPS gebruiken om direct op de locatie de coördinaten en vondstomstandigheden vast te leggen. Dit kan zowel ter plaatse via de kaart met internetverbinding als achteraf. Je gegevens, de locatie en foto’s van de vondst kunnen samen worden opgeslagen in een PDF, samen met eventuele aanvullende informatie die je wilt toevoegen. Je kunt ervoor kiezen om module 1 en 2 te gebruiken om je vondstregistratie volledig aan te vullen en completer te maken.

Bodemhorizonten Popup

# Site Artefact Lat Lon Plaats Actie

Tijdschriften

De amateurarcheoloog Ad Wouters publiceerde samen met Caspar Franssen tussen 1977 en 1987 archeologie artikelen in hun vakblad Archaeologische Berichten. Uitgave 1 t/m 18 zijn hier: downloaden

De APAN/Extern is een vakblad magazine, dat jaarlijks aan de leden van de Vereniging van Actieve Praktijk Archeologie Nederland wordt verstrekt. Publicaties 1 t/m 20 zijn hier: downloaden

De illustratie van lithische artefacten:

een gids voor het tekenen van stenen gereedschappen. https://www.archaeologists.net/sites/default/files/2025-04/flint-paper-digital.pdf

Puzzel

Maak de puzzel opdrachten in de grot van Lascaux, gelegen in de Dordogne in Frankrijk. De grot werd ontdekt in 1940 en bevat meer dan 600 rotstekeningen die teruggaan tot ongeveer 17.000 jaar geleden, in het late Paleolithicum. De afbeeldingen zijn vooral van dieren.

Button Voorbeeld

©

© Deze archeologie plugins zijn ontwikkeld door Steentijdvondsten.nl.

Scroll naar boven knop