Vroegste vorm van ‘materiaalwetenschap’ in het stenen tijdperk.
Ongeveer 130.000 jaar geleden ontdekten mensen in Zuid-Afrika iets bijzonders: door stenen te verhitten, konden ze werktuigen maken die veel beter sneden. Dit gebeurde in de West-Kaap, tijdens het late Midden-Steentijdperk en het late Steentijdperk. Archeologen hadden al wel opgemerkt dat warmtebehandeling van stenen invloed had op de manier waarop ze bewerkt konden worden, maar de voordelen ervan waren nog niet helemaal duidelijk.
Een onderzoek gepubliceerd 6 oktober 2020 heeft aangetoond dat het verhitten van een specifiek soort steen, namelijk silcrete, een soort gesteente dat voornamelijk bestaat uit siliciumdioxide (SiO₂), oftewel silica, (o.a. vuursteen) de scherpte van stenen werktuigen aanzienlijk vergroot. Wetenschappers vergeleken onbewerkte silcrete met silcrete dat op drie verschillende manieren was verhit. Wat bleek? De verwarmde stenen waren veel scherper dan de met hitte onbewerkte variant. Sterker nog, ze sneden met de helft minder kracht en vereisten ongeveer twee keer minder energie om door een oppervlak te snijden.
Dit is een belangrijk inzicht, omdat het suggereert dat vroege mensen de techniek van warmtebehandeling vooraf gebruikten om de prestaties van hun werktuigen te verbeteren door ze scherper te maken in vuur haarden. Deze ontdekking helpt ook om beter te begrijpen hoe onze voorouders zich technologisch ontwikkelden. Ze waren zich dus al heel vroeg bewust van de voordelen van ‘materiaalwetenschap’ – het gebruik van warmte om de eigenschappen van materialen te verbeteren.
Afb. Door hitte behandelde artefacten.
Het onderzoek geeft ook een nieuwe kijk op hoe mensen in de prehistorie dachten. Ze zouden ontdekt hebben dat het verhitten van stenen hen efficiënter maakte in het snijden van vlees, hout of andere materialen. Dit zou hen geholpen hebben om succesvoller te jagen en zich beter te verdedigen. Het is waarschijnlijk dat deze techniek zich verspreidde, aangezien het een enorme functionele meerwaarde bood.
Het gebruik van warmtebehandeling om de scherpte van werktuigen te verbeteren kan dus wel eens een van de eerste technologische innovaties zijn die door mensen op grote schaal werd toegepast, lang voordat de moderne wetenschap zoals we die vandaag kennen, bestond.
Bron:
Konden de prehistorische mensen door stenen te verhitten ook afbeeldingen beter inkrassen in steen? Net of het gutsen is….ook afbeeldingen?