Marcelino Sanz de Sautuola was een amateurarcheoloog en een nobele man die in de regio Cantabrië in Spanje woonde. Hij ontdekte de grot van Altamira samen met zijn dochter, María, die in 1879 per ongeluk de tekeningen in de grot ontdekte. Toen ze de muren van de grot inspecteerden, kwamen ze de indrukwekkende schilderingen van bizons tegen. Sanz de Sautuola was overtuigd van de historische betekenis van de tekeningen, maar zijn beweringen stuitten op veel scepsis.
Veel wetenschappers in de 19e eeuw, weigerden te geloven dat de schilderingen zo oud waren, vooral omdat men toen dacht dat de prehistorische mensen niet in staat waren tot zulke verfijnde kunstwerken. De gangbare opvatting was dat zulke complexe schilderingen pas in een veel later tijdperk konden zijn gemaakt.
Beschuldigingen van Vervalsing
Doordat Sanz de Sautuola zijn ontdekking deelde zonder volledige wetenschappelijke steun, werd hij beschuldigd van het vervalsen van de tekeningen. Een grote groep wetenschappers beschouwde zijn bewering als onwaar en beschuldigde hem ervan de schilderingen zelf te hebben gemaakt of in de grot geplaatst. Hij zou ze hebben vervalst vanwege het verse uiterlijk. Het duurde vele jaren voordat deze beschuldigingen werden verworpen, en de grot van Altamira uiteindelijk werd erkend als een van de belangrijkste archeologische vondsten van de prehistorie.
Sanz de Sautuola overleed in 1888, nog steeds in twijfel getrokken door de wetenschappelijke gemeenschap. Pas in de jaren 1900, toen andere grotten met soortgelijke schilderingen werden ontdekt, werd de waarde van zijn ontdekking erkend. Het was de erkenning van de grotten van Lascaux in 1940 die eindelijk Sanz de Sautuola’s theorieën valideerde en de grotten van Altamira als een van de belangrijkste kunstvormen uit de prehistorie bevestigde. Het duurde 61 jaar voor Sanz de Sautuola erkenning kreeg.
Verbinding met de Nederlandse Amatuer-Archeologie?
De geschiedenis van Sanz de Sautuola’s ontdekking heeft parallellen met de Nederlandse amateurarcheologie, waar amateurwetenschappers betrokken zijn bij het ontdekken van archeologische sites. Er is in Nederland soms een zekere mate van bezorgdheid over de rol van amateurs in archeologie, vooral als het gaat om het integreren van sommige bevindingen binnen de formele wetenschappelijke gemeenschap zoals Sanz de Sautuola.
Er zijn gevallen in Nederland waarbij amateurarcheologen ontdekt hebben dat hun werk, hoewel waardevol, soms niet altijd goed wordt begrepen of erkend door wetenschappers. Hier over is op deze website veel terug te lezen. zoals de zaak Vermaning en Schuilenburg.
Het verhaal van Sanz de Sautuola en de discussies over erkenning met de betreffende amateurarcheologen laat zien dat de populaire geschiedenis van archeologie over dit onderwerp nog steeds fascineert.
