Een Digitale Ontdekkingstocht in Franse Grotten
In 2010 begon de Canadese antropologe Genevieve von Petzinger aan een opmerkelijk onderzoek: ze richtte zich op de geometrische tekens die in het paleolithicum in Europese grotten werden aangebracht. Hoewel grotkunst al decennialang bestudeerd wordt, is Von Petzingers benadering uniek. Dankzij digitale technologieën heeft ze een uitgebreide database samengesteld met geometrische motieven uit 146 grotten. Haar doel: patronen en verbanden ontdekken die voorheen onzichtbaar waren.
Von Petzinger, afgestudeerd aan de Universiteit van Victoria in Brits-Columbia, focust zich op de grootschalige temporele en ruimtelijke patronen van deze vroege abstracte vormen. Geometrische tekens, streepjes, balken, lijnen, stippen, komen vaak vóór de bekendere dierfiguren en lijken zorgvuldig geplaatst op de grotwanden, soms tegenover elkaar of rondom opvallende spleten. Sommige zijn met Verfspat- of blaaspijpen en kwasten en dot-kwasten aangebracht, andere met de vingers. De kleuren variëren van rood, gemaakt van hematiet, tot zwart van mangaandioxide of houtskool, vermengd met water of vet.
Hoewel sommige archeologen suggereren dat geometrische tekens de eerste stappen naar symbolisch denken kunnen zijn, zoals in Blombos, Zuid-Afrika, 75.000 jaar geleden, is er in Europa discussie. Volgens de Franse grotkunstdeskundige Dr. Jean Clottes zijn deze tekens in de Europese context vaak verbonden met dierenfiguren en zijn ze waarschijnlijk even symbolisch als de figuren zelf, zonder een onafhankelijke taal of schrift te vormen.
Een treffend voorbeeld is de Niaux-grot in de Franse Pyreneeën. Bezoekers lopen eerst door een brede, ogenschijnlijk lege grot. Pas wanneer de doorgang smaller wordt door een instorting van rotsblokken, verschijnen de eerste geometrische vormen. Hier beginnen eenvoudige lijnen in rood, gevolgd door een reeks van zwarte en rode tekens. Pas later duiken de dierenafbeeldingen op, alsof de geometrische patronen een introductie vormen tot de grotere grotkunstervaring.
Of deze tekens ooit ontcijferd kunnen worden als een vorm van schrift, blijft een open vraag. Ze lijken geen syntaxis te hebben zoals een taal, en hun betekenis kan sterk cultureel gebonden zijn. Voorlopig onthullen ze vooral een fascinerende vroege vorm van abstractie en planning, die inzicht geeft in hoe onze verre voorouders hun wereld begrepen en vormgaven.
Von Petzingers werk laat zien dat de digitale analyse van oude kunst nieuwe deuren opent naar begrip van onze prehistorische voorouders. De ogenschijnlijk eenvoudige lijnen en stippen zijn mogelijk stille getuigen van een denkproces dat diep geworteld is in menselijke creativiteit en communicatie.
Franse grotten staan bekend om hun prehistorische rotstekeningen. Maar op de wanden rondom de schilderingen zijn ook 26 symbolen te zien die steeds weer terugkomen op Franse locaties gedurende 25.000 jaar prehistorie. Vroege aanwijzingen suggereren dat veel van deze symbolen ook in andere delen van de wereld voorkomen, wat sommigen doet afvragen of symbolische communicatie al bij de vroege mens is ontstaan.
Bron: https://www.bradshawfoundation.com/geometric_signs/index.php
Ook in een nieuw artikel van Luc Amkreutz (RMO), versierde objecten en persoonlijke sieraden uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum (ca. 13.000–5.000 v.Chr.) in Nederland en Doggerland. De proceedings zijn verschenen als Band 26 in de serie Tagungen des Landesmuseums für Vorgeschichte Halle. Het artikel is gratis te downloaden via Academia.edu, komt dit symbool terug.
Interessant is dat we zien dat bepaalde symbolen, zoals die uit het Mesolithicum, een voortzetting lijken van eerdere abstracte tekens uit het Laat-Paleolithicum. Dit suggereert een continuïteit in symbolisch denken en decoratieve tradities gedurende vele duizenden jaren nadien.
wpDiscuz
